زمین شناسی مهندسی

زمین شناسی مهندسی

بررسی تأثیر آلودگی ناشی از گازوئیل بر فرسایش‌پذیری خاک‌های غنی از آهک در حاشیه انبار نفت همدان با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران

نویسندگان
دانشگاه بوعلی سینا، گروه زمین‌شناسی
چکیده
.آلودگی خاک‌ها با هر کدام از فرآورده‌های نفتی باعث تغییر در ویژگی‌های زمین‌شناسی مهندسی خاک‌ها شده و رفتار خاک‌ها را تغییر می‌دهد. در این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر آلودگی ناشی از گازوییل بر فرسایش‌پذیری خاک‌ها، محدودۀ انبار نفت همدان انتخاب گردید و به این منظور از دستگاه شبیه‌ساز باران استفاده شد. براساس نتایج حاصل از بررسی‌های صحرایی و آزمایشگاهی، سه لایه خاک در محدودۀ بررسی شده وجود دارد که مطابق رده‌بندی یونیفاید در ردۀ SM قرار دارند و دارای مقادیر بسیار بالای آهک، یعنی 15/85% در لایۀ بالایی، 16/62% در لایۀ میانی و 72/88% در لایۀ پایینی هستند. تعیین ویژگی‌های زمین‌شناسی مهندسی نمونه‌ها با انجام آزمایش‌های تعیین درصد رطوبت، دانه‌بندی و هیدرومتری، کلسی‌متری، تعیین GS، حدود آتربرگ، تراکم استاندارد، برش مستقیم و مقاومت فشاری تک‌محوری روی نمونه‌های غیرآلوده و آلوده به گازوییل انجام شد. برای بررسی اثر ویژگی‌های زمین‌شناسی مهندسی نمونه‌های غیرآلوده و آلوده به گازوییل بر فرسایش‌پذیری با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران، از شیب‌های 10، 20، 30 و 40 درجه، شدت بارش مشابه با میانگین شدت بارش منطقه و تراکم خاک با رطوبت بهینه استفاده شد. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که آلودگی ناشی از گازوییل باعث کاهش مقادیر پارامترهای مقاومتی خاک‌های منطقۀ بررسی شده و این کاهش مقادیر پارامترهای مقاومتی، خود باعث افزایش فرسایش‌پذیری خاک‌های آلوده نسبت به خاک‌های غیرآلوده شده است. بدین صورت که حداکثر مقدار فرسایش در سه لایۀ خاک در 19 و 15 درصد گازوییل تقریباً 3 برابر مقدار فرسایش در حالت غیرآلوده است.
کلیدواژه‌ها

1. ابری ر.، "بررسی تأثیر برخی از پارامترهای زمین‌شناسی مهندسی بر فرسایش بارانی خاک در بخش بالادست سد اکباتان با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران"، پایان نامۀ کارشناسی ارشد زمین‌شناسی مهندسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (1382).## 2. اقلیمی ب.، "نقشۀ 1:250000 چهار گوش همدان"، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور (1379ب). ## 3. بایزیدی ا.، "بررسی تأثیر آلودگی ناشی از گازوییل بر ویژگی‌های مهندسی خاک‌های سطحی محدودۀ انبار نفت همدان»، پایان نامۀ کارشناسی ارشد زمین‌شناسی مهندسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (1390). ## 4. حسین‌آبادی ا.، "بررسی تأثیر آلودگی ناشی از گازوییل بر فرسایش‌پذیری خاک‌های سطحی حاشیه انبار نفت همدان با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران»، پایان نامۀ کارشناسی ارشد زمین‌شناسی مهندسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان (1394). ## 5. حیدریان ه.، "روش‌های استاندارد نمونه‌های آزمایشگاه مکانیک خاک براساس استاندارد ASTM2000"، انتشارات آوند اندیشه (1387) 248 . ## 6. خوش‌نشین لنگرودی م.، یثربی ش.، محمدی اکبرآبادی م.، "بررسی تأثیر آلودگی نفت خام بر برخی از ویژگی‌های ژئوتکنیکی خاک ماسه‌ای"، پنجمین کنگره ملی مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد (1389). ## 7. درویش‌زاده ع.، "زمین‌شناسی ایران"، دانشگاه امیرکبیر (1389) 434. ## 8. رجائی ف.، "تأثیر آلودگی نفتی روی ویژگی‌‎های مکانیکی ماسه، سیلت و رس"، چهارمین همایش ملی زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور مشهد (1389). ## 9. عبدی‌نژاد پ.، فیض نیا س.، پیروان ح.، فیاضی ف.، شعبانی ا.، "ارزیابی تولید رواناب در واحدهای مارنی سازندهای زمین شناسی استان زنجان با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران"، مجله علمی-پژوهشی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، جلد پنجم، شمارۀ 17(1390) 33-46. ## 10. قدیانی م.، حمیدی ا.، "ارزیابی پارامترهای مقاومت برشی خاک رسی آلوده به نفت"، اولین همایش تخصصی زیست پالایی تهران، دانشگاه صنعتی شریف (1392). ## 11. نقشۀ گیتا شناسی همراه با راه‌های اصلی (1386). ## 12.ASTM D 2166-90, "Standard test methods for unconfined compressive strength of cohesive soils", Annual books of ASTM standards (2000). ## 13. ASTM D 3080. “Standard test method for direct shear test of soils” Annual books of ASTM standards (2000). ## 14. ASTM D 422, "Standard test methods for particle size analysis of soils", Annual books of ASTM standards (2000). ## 15. ASTM D 4318-87, "Standard test method for liquid limit, plastic limit and plasticity index of soil", Annual books of ASTM standards (2000). 16.ASTM D 698, "Standard test methods for laboratory compaction characteristic", Annual books of ASTM standards (2000). ## 17. George S., EA A., Sabu B., NP K., George M., "Study on geotechnical properties of Disel oil contaminated soil", International Journal of Civil and Structural Engineering Research, Vol. 2(2015) 113-117. ## 18. Ijimdiya T. S., "The Effects of oil contamination on the consolidation properties of Lateritic soil", Development and Applications of Oceanic Engineering (DAOE), Vol. 2 (2013) 53-59. ## 19. Kermani M., Ebadi T., "The Effect of oil contamination on the geotechnical properties of fine-grained soils", Soil and Sediment contamination, An International Journal, Vol. 21(2012) 655-671. ## 20. Lerner D. N., "Urban Groundwater Pollution", Taylor & Francis e-Library (2005). ## 21. Meegoda N. I., Ratnaweera P., "Compressibility of contaminated fine soil” Journal of Geotechnical testing, 17(1) (1994) 101-112. ## 22. Morgan R. P. C., "Soil erosion and conservation", Second edition, National Soil Resources Institute, Cranfield University (1995). ## 23. Naeini S. A., Shojaedin M. M., "Effect of oil contamination on the Liquefaction behavior of sandy soils", International Journal of Environmental, Earth Science and Engineering Vol. 8 (5) (2014) 257-260. ## 24. Zhang Y., Xiaolin L., Zhang W., Wu X., Zhang J., Han F., "Transport mechanisms of soil-bound mercury in the erosion process during rainfall-runoff events", Vol. 215 (2016) 10-17. ##