زمین شناسی مهندسی

زمین شناسی مهندسی

ارزیابی یکپارچه و چندمقیاسی پایداری شیب‌های سنگی معادن روباز با تلفیق طبقه‌بندی توده‌سنگ، تحلیل سینماتیکی و پایداری مبتنی بر مقاومت مطالعه موردی معدن بوکسیت زو 4، ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کانون کارشناسان رسمی دادگستری خراسان شمالی
10.22034/jeg.2026.137770.1001
چکیده
طراحی قابل‌اعتماد شیب‌های معادن روباز مستلزم بررسی هم‌زمان کیفیت توده‌سنگ، هندسه ناپیوستگی‌ها، سازوکارهای گسیختگی و پایداری مکانیکی شیب کلی است. در این مطالعه، یک چارچوب چندمقیاسی برای تلفیق طبقه‌بندی تجربی توده‌سنگ، ارزیابی ساختاری-سینماتیکی و تحلیل پایداری مبتنی بر مقاومت در معدن بوکسیت زو 4 در شمال‌شرق ایران ارائه شده است. دو پهنه شمشک (ماسه‌سنگ، سیلتستون، شیل) و الیکا (دولومیت) مبنای مشترک ارزیابی‌ها بودند. مقادیر RMR پایه در هر دو پهنه 60؛ MRMR نهایی برای شمشک و الیکا به‌ترتیب 58 و 55، و GSI به‌ترتیب 41 و 42 به دست آمد. شاخص Q-Slope برای شمشک و الیکا به‌ترتیب 0.46 و 0.83 محاسبه شد. تحلیل سینماتیکی، پتانسیل گسیختگی گوه‌ای را در شمشک و پتانسیل گسیختگی صفحه‌ای و گوه‌ای را در الیکا نشان داد؛ محدوده‌های هندسی متناظر حدود 66 تا 71 و 71 تا 81 درجه بودند. تحلیل‌های مستقل پایداری مکانیکی شیب کلی با معیارهای هوک-براون و موهر-کولمب و ضریب اطمینان هدف 1.50 انجام شد؛ برای شمشک هر دو معیار زاویه 38.0 درجه دادند، درحالی‌که برای الیکا زاویه‌های 51.2 و 56.1 درجه به‌دست آمد که با انحنای بیشتر پوش هوک-براون در توده‌سنگ مقاوم‌تر توجیه می‌شود. نتایج نشان می‌دهند که روش‌های مختلف، مقیاس‌ها و سازوکارهای فیزیکی متفاوتی را بررسی می‌کنند و اختلاف میان محدوده‌های زاویه‌ای باید قیود مکمل، نه ناسازگاری روش‌شناختی، تفسیر شود. چارچوب پیشنهادی، مبنایی سازگار برای تلفیق کیفیت توده‌سنگ، هندسه ساختاری و مقاومت شیب کلی در ارزیابی‌های سایت‌محور فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 24 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 07 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 19 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 19 مهر 1405