زمین شناسی مهندسی

زمین شناسی مهندسی

پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در طول جاده توسکستان با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در محیط GIS

نویسندگان
دانشگاه صنعتی شاهرود
چکیده
هدف از این مطالعه تهیه نقشه پتانسیل خطر زمین لغزش در طول جاده توسکستان با استفاده از مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) می‌­باشد. پارامترهای مؤثر بر زمین لغزش در این مطالعه لیتولوژی، شیب، جهت شیب، پوشش گیاهی، فاصله از جاده، فاصله از آبراهه و فاصله از گسل می­‌باشد. در ابتدا، نقشه هر کدام از این پارامترها تهیه شده و بر مبنای میزان تغییرات آن به سه یا چهار زیر گروه تقسیم شده‌­اند. سپس با استفاده از تحلیل سلسه مراتبی به هرکدام از این زیرگروه‌­ها بر مبنای میزان برتری نسبت به هم وزنی اختصاص داده شد تا نقشه‌­های کیفی به نقشه‌­های کمی تبدیل شود. نتیجه این وزن­‌دهی نشان داد که لیتولوژی و شیب به­ترتیب بیش­ترین تأثیر و فاصله از گسل کم­ترین تاثیر را در پهنه­‌بندی خطر زمین‌­لغزش داشتند. وزن نهایی هر لایه اطلاعاتی از حاصل ضرب وزن هر پارامتر در وزن زیر معیار به‌­دست آمد. در نهایت این نقشه­‌های کمی در محیط GIS تلفیق شدند تا نقشه نهایی پهنه­‌بندی خطر زمین لغزش بدست آمد. بررسی موقعیت لغزش­‌های رخداد قبلی نشان داد که از بین 7 لغزش قدیمی تعداد 6 لغزش در محدوده پتانسیل خطر بالا و یک لغزش در رده خطر نسبتا بالا قرار داشت که نشان دهنده صحت نقشه خطر زمین لغزش تهیه شده است. نقشه پهنه‌­بندی به­‌دست آمده نشان داد که 9/3 درصد از این محدوده به مساحت 355 هکتار در رده خطر بالای رخداد زمین لغزش قرار دارد.
کلیدواژه‌ها

Arizn Tabar, H., Sharafi, S., & Neghaban, S. (2020). Evaluation of QS Method for Determination of Optimal Gamma in Landslide Risk Mapping (Case Study: Tuskestan forest to Gorgan). Quantitative Geomorphological Research, 9(3), 70-87. (In Persian).
Ahmad, M. S., & Khan, S. (2023). Comparative analysis of analytical hierarchy process (AHP) and frequency ratio (FR) models for landslide susceptibility mapping in Reshun, NW Pakistan. Kuwait Journal of Science, 50(3), 387-398.
Asghari Seraskanrod, S., Palizban, D., Emami, H., Ghaleh, E. (2020). Evaluation of Fuzzy Logic and Network Analysis Models for Mapping Landslide Sensitivity Case Study: (Sarab - Nir Road). Journal of Geography and Planning, 24 (73), 1-22. (In Persian)
Asmare, D. (2023). Application and validation of AHP and FR methods for landslide susceptibility mapping around choke mountain, northwestern Ethiopia, Scientific African, 19, 01470.
Dhungana, G., Ghimire, R., Poudel, R., & Kumal, S. (2023). Landslide susceptibility and risk analysis in Benighat Rural Municipality, Dhading, Nepal. Natural Hazards Research, 3(2), 170-185.
Fezizadeh, B., & Soltani, M. (2020). Evaluation Landslide Hazard Impacts on the 5th Segment of Ardebil-Mianeh Railroad based on Fuzzy-AHP, Fooler Hierarchical Triangle and Fuzzy logic Methods in GIS Environment. Journal of Engineering Geology, 14(2), 329-358. (In Persian)
Firuzi, M., Ghobadi, M., Noorzad, A., & Sepahi, A. A. (2021). The Influence of structural setting and lithology on landslide type and pattern in Qazvin-Rasht Freeway. Journal of Engineering Geology, 15(1), 95-124. (In Persian)
Hasani, S., Uromiea, A., & Maleki Z. (2017). Hazard zonation of slope instability along Kan-Souleghan route by the use of Fuzzy method. Journal of environmental geology, 38 (11), 35-50. (In Persian).
Luu, C., Ha, H., Bui, Q.D., Luong, N.D., Thanh Khuc, D., Vu, H., & Nguyen, D.Q. (2023). Flash flood and landslide susceptibility analysis for a mountainous roadway in Vietnam using spatial modeling, Quaternary Science Advances, 11, 100083.
Mojarad, Z., Jamalabadi, J., Shafiei, N., Zanganeh Asadi, M ., & Parak, K. (2020). The zoning of the risk of mass movements using information valuation methods and surface density in the ghouchan- Shirvan watershed. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards, 7 (3), 147-162. (In Persian).
Motasharreie, A., Qomi, J., Eftekhari, A., Pozesh, B., & Shahmari, M. (2012). Landslide hazard zonation on Tehran-Chalus road and the under construction Highway. Journal of Geotechnical Geology, 8(2), 147-158. (In Persian)
Pandey, V.K., Sharma, K.K., Pourghasemi, H.R., & Bandooni, S.K. (2019). Sedimentological characteristics and application of machine learning techniques for landslide susceptibility modelling along the highway corridor Nahan to Rajgarh (Himachal Pradesh), India. Catena, 182, 104150.
Pradhan, S., & Siddique, T. (2020). Stability assessment of landslide-prone road cut rock slopes in Himalayan terrain: A finite element method-based approach. Journal of rock mechanics and geotechnical engineering, 12, 59-73.
Pradhan, S., Toll, D.G., Rosser, N.J., & Brain, M.J. (2022). An investigation of the combined effect of rainfall and road cut on landsliding, Engineering Geology, 307, 10678.
Samadzadrh, R. (2015). Monitoring and zonatione mass movements hazards in the Ardabil - Sarcham. Researches in Earth Sciences, 6 (3), 19-33. (In Persian)
Zangmene, F.L., Ngapna, M.N., Balla Ateba, M.C., Monespérance Mboudou, G.M., Wabo Defo, P.L., Tetang Kouo, R., Kagou Dongmo, A., & Owona, S. (2023). Landslide susceptibility zonation using the analytical hierarchy process (AHP) in the Bafoussam-Dschang region (West Cameroon), Advances in Space Research, 71(12), 5282-5301.