زمین شناسی مهندسی

زمین شناسی مهندسی

ارزیابی ریسک محیط زیستی سد پاوه‌رود زنجان در مرحله ساختمانی با استفاده از تلفیق روش های TOPSIS و RAM-D

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، دانشکده علوم‌پایه
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده فنی و مهندسی، گروه محیط زیست،
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
چکیده
هدف از انجام این تحقیق، شناخت، بررسی و ارزیابی ریسک سد پاوه‌رود در مرحلۀ ساختمانی است. پس از جمع‌آوری و بررسی اطلاعات مربوط به شرایط محیط‌زیست منطقۀ بررسی شده و شرایط فنی ساخت سد، لیستی از عوامل احتمالی ریسک به‌صورت پرسش‌نامه تهیه و برای بررسی صحت آن‌ها، در اختیار گروهی متخصص شامل نخبگان و اساتید در رشته‌های مرتبط با محیط زیست و عمران سد قرارگرفت. تعداد پرسش‌نامه‌ها بر اساس فرمول کوکران تعیین شد. بدین‌صورت که ابتدا، به‌منظور تحلیل پرسش‌نامه‌های به‌دست آمده و ریسک‌های موجود در منطقه در قالب طیف لیکرت، از گروه کارشناسی در تحقیق خواسته شد تا امتیازدهی کنند. پس از تجزیه و تحلیل امتیازات داده شده با استفاده از یافته‌های روش 1PHA، از روش 2TOPSIS به‌منظور اولویت‌بندی ریسک‌های شناسایی شدۀ سد پاوه‌رود استفاده شد. نتایج به‌دست آمده از این روش نشان داد که از بین 36 عامل ریسک، فرسایش در اولویت اول قرار گرفت. پس از اولویت‌بندی بین عوامل ریسک، ارزیابی ریسک با استفاده از روش 1RAM-D صورت گرفت که تأثیر بر منطقه حفاظت شده سرخ‌آباد با امتیاز 9، فرسایش با امتیاز 6 و کار در ارتفاع با امتیاز 3 مهم‌ترین ریسک‌های سد پاوه‌رود شناخته شدند. به‌منظور کاهش اثرات ریسک‌های سد در فاز ساختمانی برنامه مدیریت محیط‌زیستی ضروری است و بدین‌منظور برای رویارویی با ریسک‌های شناسایی شده، در انتها گزینه‌های کاهش ریسک پیشنهاد شد.
کلیدواژه‌ها

. نیکبخت مریم، شامحمدی حیدری زمان، ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مرحله بهره‌برداری سد سردشت در استان خوزستان، فصل‌نامۀ علمی پژوهشی آب و فاضلاب، دورۀ 15، شمارۀ 52، (1383) 67-70.## 2. Matalucci Rudolph V., "Risk Assessment Methodology for Dams (RAM-D)", Proceeding of Management, San Juan, Pueto Rico, USA (2002) 23-28. ## 3. Heller S., "Managing industrial risk-Having a tested and proven system to prevent and assess risk", Journal of Hazardous Materials, Volume 130, Issues 1-2, 17 (2006) 58-63. ## 4. خسروانی هدا، سیستم‌های استفاده از چند معیار تصمیم‌گیری (MADM) و مدل RAM-D در فاز ارزیابی از ساخت و ساز سد (مطالعه موردی: سد رودبار لرستان)، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد (1390). ## 5. درویشی سحر، ملماسی سعید، نظری‌دوست علی، ارزیابی ریسک زیست محیطی سد صیدون خوزستان در مرحله ساختمانی با استفاده از روش‌های تصمیم گیری چند شاخصه، سومین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت محیط زیست، تهران، دانشگاه تهران (1392). ## 6. جوزی سیدعلی، سیف‌السادات سیده حمید، ارزیابی ریسک محیط‌ زیستی سد گتوند علیا در مرحلۀ بهره‌برداری با استفاده از روش تلفیقی آنالیز مقدماتی خطر و تکنیک EFMEA، مجلۀ محیط شناسی، دورۀ 40، شمارۀ 1 (1393) 107-120. ## 7. Bowles D., "Portfolio Risk Assessment (PRA): A Tool For Dam Safety Risk Management", Proceedings of the USCOLD Annual lecture, Buffalo, New York (1998). ## 8. مهندسین مشاور تماوان، گزارش مطالعه محیط زیستی سد پاوه رود (1380). ## 9. سرمد زهره، بازرگان عباس، حجازی الهه، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، ویرایش اول, چاپ بیست و پنجم، نشر آگه (1392). ## 10. محمدفام ایرج، تکنیک‌های آنالیز ایمنی، آنالیز مقدماتی خطر، همدان، نشر فن آوران (1384). ## 11. حلوانی غلامحسین، زارع محسن، مهندسی ایمنی سیستم‌ها و مدیریت ریسک، نشر آثار سبحان (1390). ## 12. مؤمنی منصور، مباحث نوین تحقیق در عملیات، دانشگاه تهران (1389). ## 13. جوزی سید علی، ارزیابی و مدیریت ریسک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال (1387). ##