زمین شناسی مهندسی

زمین شناسی مهندسی

بررسی خصوصیات هیدروژئولوژیکی و هیدروژئوشیمیائی چشمه کارستی ورسخواران در شهرستان فیروزکوه

نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شاهرود
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشگاه شیراز
چکیده
چشمه کارستی ورسخواران با وسعت حوضه آبگیر حدود 50 کیلومتر مربع و میانگین آبدهی حدود 1/35 مترمکعب بر ثانیه یکی از مهم‌ترین چشمههای شهرستان فیروزکوه میباشد. به منظور ارزیابی خصوصیات هیدروژئولوژیکی و هیدروژئوشیمیایی چشمه، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب چشمه طی 17 ماه اندازهگیری و آنالیز شده است. نتایج این مطالعه نشان داد منحنی فرود چشمه دارای یک شیب بوده و مقدار ضریب بده آن حدود 0.003 میباشد. اندک بودن ضریب تغییرات آبدهی، هدایت الکتریکی و یون‌های اصلی و همچنین تک شیب بودن منحنی فرود چشمه عمدتاً به دلیل شکل کشیده آبخوان و وجود طولانی مدت برف در حوضه آبگیر چشمه میباشد. با توجه به آبدهی نسبتاً بالای چشمه و وجود فروچاله و گودی مسدود در حوضه آبگیر چشمه و همچنین ضریب تغییرات اندک پارامترهای فیزیکی و شیمیایی چشمه، میتوان اینچنین اظهارنظر نمود که سیستم غالب جریان در آبخوان تغذیه کننده چشمه ورسخواران، از نوع مجرایی-افشان میباشد. با توجه به بازدیدهای صحرایی و ارزیابی درصد پوشش خاک، توسعه فضاهای انحلالی و سایر عوارض مورفولوژیکی کارست، درصد تغذیه سالیانه در محدوده مورد نظر برابر با 56 درصد برآورد شد. با داشتن مقادیر بارش، درصد تغذیه سالیانه، حجم تغذیه سالیانه حوضه آبگیر مقدماتی، برابر با 19/2 میلیون مترمکعب و حجم تخلیه سالیانه چشمه از طریق هیدروگراف سالیانه چشمه برابر با 20/1 میلیون مترمکعب محاسبه گردید. همچنین مشاهده گردید تیپ آب چشمه بیکربناته-کلسیک و لیتولوژی آبخوان آهکی دولومیتی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

Carrasco, F., Valsero, J. J. D., LaMoreaux, J. W. (Eds.). (2010). Advances in research in karst media. Springer Berlin Heidelberg.
Barberá, J.A., Andreo, B., 2015. Chemical, Thermal And Isotopic Evidences Of Water Mixing In The Discharge Area Of Torrox Karst Spring (Southern Spain). Department Of Geology And Centre Of Hydrogeology, University Of Málaga (Cehiuma), 29071 Málaga, Spain.
Chang, Y., Wu, J., Liu, L., 2015. Effects Of The Conduit Network On The SpringHydrograph Of The Karst Aquifer. Journal Of Hydrology, 527 2015 517–530.
Demiroglu, M., 2016. Classification Of Karst Springs For Flash-Flood-Prone Areas In Western Turkey : Nat. Hazards Earth Syst. Sci., 16, 1473–1486, 2016
Ford, D & Williams, P., 2007. Karst Hydrogeology and Geomorphology. JohnWiley and Sons, Ltd. New Jersy, v:573, p1-5.
Goldscheider N, Drew D (eds) 2007. Methods in Karst Hydrogeology. International Contributions to Hydrogeology 26, International Association of Hydrogeologists, Taylor & Francis, London, 264 pp. ISBN 978-0-415-42873-6
Jiang, G., Guo, F., 2010. Interpreting Source Of Lingshui Spring By Hydrogeological, Chemical And Isotopic Methods” Advances In Research In Karst Media, Key Laboratory Of Karst Dynamics, Institute Of Karst Geology, Doi 10.1007/978-3-642- 12486-0.
Karami G.H., 2002. Assessment Of Heterogeneity And Flow System In Karstic Aquifers Using Pumping Test Data.
Kumar, M., Ramanathan, A.L., Rao, M.S., Kumar, B., 2006. Identification and evaluation of Hydrogeochemical processes in the groundwater environment of Delhi, India. JOURNAL OF Environmental Geology, 50(1): 1025–1039
Mazor, E., 1990. Applied chemical and isotopic groundwater hydrology.
Piper, M.A., 1984. Graphic Procedure In The Geochemical Interpretation Of WaterAnalyses, Transaction American Geophisical Union, P 914.
Ph.D.Thesis, School Of Civil Engineering And Geosciences University Of Newcastle Upon Type, P 180.
Raeisi, E., 2002. Carbonate Karst Caves In Iran. In: Kranjc A (Ed) Evolution Of Karst: From Prekarst To Cessation, Ljubljana-Postojna. 339–344
Sinhal, B.B.S., Gupta, R.P,.2010. Applied Hydrogeology of Fractured Rock. Springer Dordrecht Heidelberg London New York, Second Edition. ISBN 978-90-481-8798-0.
Tang, R., Shu, L., Lu, C., Zhang, C., Fan, J., And Appiah-Adjei, E. 2015. Laboratory Analog Analysis Of Spring Recession Curve In A Karst Aquifer With Fracture And Conduit Domains. J. Hydrol, Eng, 10.1061/(Asce)He, 19435584,0001271,06015013.
Roux,P., C.C.Preez, and M.G.Strydo. 2007. Significance of soil modifiers in naturally degradedVertisols of the Peninsular Indian in redefining the sodic soils. Geoderma J, 136(1-2): 210-228.