en بررسی ویژگی‌های مقاومت برشی- اتساع خاک ماسه رس‌دار و سیلت‌دار ژئوتکنیک (مکانیک خاک و سنگ) Geotecnic مقاله پژوهشی Original Research <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">خاک&shy;های ماسه&shy;ای به‌صورت تمیز و خالص نیست و اغلب مقادیر مختلفی ریزدانه از جمله سیلت و رس دارد، وجود مقادیر مختلفی از ریزدانه&shy;ها در خاک ماسه&shy;ای باعث ایجاد تغییراتی در پارامترهای مقاومتی و اتساع این نوع خاک&shy;ها می‌شود. بولتون [1] آزمایش‌های مختلفی را روی خاک ماسه&shy;ای انجام داد و بین پارامترهای مقاومتی خاک، ارتباطی ایجاد کرد. در این مقاله با استفاده از دستگاه برش مستقیم کوچک مقیاس، رفتار مقاومتی و اتساع خاک ماسه&shy;ای دارای رس و سیلت بررسی شده است و فرم جدیدی از رابطۀ بولتون ارائه شده است. در مجموع تعداد 96 تست برش مستقیم کوچک مقیاس (30&times;100&times;100) انجام شد. ماسه بابلسر، سیلت رودخانه کرج و هم‌چنین رس کائولن در این پژوهش استفاده شد. نمونه&shy;ها به‌صورت جداگانه با درصد رس و سیلت صفر، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد ساخته شده و در تراکم&shy;های ۷۰، ۸۰، ۹۰ و ۱۰۰ درصد کوبیده شدند و تحت ۳ سربار 90، 120 و 150 کیلوپاسکال آزمایش شدند. (خرد شدن ذرات اتفاق نمی‌افتد). در این آزمایش‌ها تغییرات مقاومت برشی، زاویۀ اصطکاک حداکثر، زاویۀ اصطکاک حجم ثابت، چسبندگی و هم‌چنین تغییرات زاویۀ اتساع بر اثر افزایش درصد رس و سیلت در نمونه&shy;ها بررسی شد. هم‌چنین تأثیر نوع ریزدانه سیلتی و رسی بر رفتار خاک ماسه&shy;ای نیز بررسی شد. نتایج نشان‌دهندۀ کاهش مقاومت برشی، زاویۀ اتساع و زاویۀ اصطکاک حداکثر و هم‌چنین افزایش چسبندگی نمونه&shy;ها بر اثر افزایش درصد رس و افزایش مقاومت برشی، زاویۀ اتساع و زاویۀ اصطکاک حداکثر بر اثر افزایش درصد سیلت در نمونه&shy;ها بودند.</span></span></span> Sandy soils usually contain different amounts of fines like silt and clay, causing some changes to their shear strength and dilation characteristics. Bolton [1] conducted&nbsp; some experiments on <s>the </s>different sands and suggested a relation between the parameters of the soil shear strength. In this paper, some experiments were performed on fine contained sand and the extended Bolton&#39;s relation <s>was</s> has been proposed. In this paper, shear strength and dilation behavior of a pure sand mixed with different amounts of silt or clay fines were studied using direct shear test device (100*100*30 mm), and a total of 96 tests were carried out. The samples were prepared separately using clay and silt contents of 0, 10, 20 and 30% in different relative densities of 70, 80, 90 and 100%. They were tested under three surcharge pressures of 90, 120 and 150 kPa, under particle crushing threshold. Variations in shear strength, maximum friction angle, critical state friction angle and cohesion, as well as dilation angle were investigated by increasing in the mentioned amounts. The results demonstrate that shear strength, dilation angle, maximum friction angle decreased by clay content increase, however, they increase with increase in silt content. In addition, a new form of the Bolton&#39;s relation for fine contained sandy soils was presented. برش مستقیم, مقاومت برشی, اتساع, ریزدانه رسی, ماسه سیلت‌دار Direct shear test, shear strength, dilation, clay content, silty sand. 177 205 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1727-1&slc_lang=en&sid=1 Vahid Yousefpour وحید یوسف پور std_yousefpour@khu.ac.ir 10031947532846004215 10031947532846004215 Yes Master of Science, School of Engineering, Kharazmi University دانشگاه خوارزمی، دانشکدۀ فنی، گروه عمران Amir Hamidi امیر حمیدی hamidi@khu.ac.ir 10031947532846004216 10031947532846004216 No professor, School of Engineering, Kharazmi University دانشگاه خوارزمی، دانشکدۀ فنی، گروه عمران Ali Ghanbari علی قنبری ghanbari@khu.ac.ir 10031947532846004217 10031947532846004217 No professor, School of Engineering, Kharazmi University دانشگاه خوارزمی، دانشکدۀ فنی، گروه عمران